Eczaneler İçin Stok Uyuşmazlığı Cezası: Güncel Mevzuat, Riskler ve Çözüm Yolları

Eczanelerde stok uyuşmazlığı, fiili stoklar ile resmi kayıtların (İTS, ÜTS, eczane otomasyon programı ve mali kayıtlar) birbiriyle örtüşmemesi durumudur. Bu uyumsuzluklar zamanında tespit edilmediğinde idari para cezaları, denetim sorunları ve ciddi mali riskler ortaya çıkabilir.

Bu makalede; stok uyuşmazlığı cezası nedir, hangi durumlarda uygulanır ve eczaneler bu riski nasıl önleyebilir sorularını açık ve anlaşılır şekilde ele alıyoruz.

Stok Uyuşmazlığı Nedir?

Stok uyuşmazlığı, aşağıdaki kayıtlar arasında fark oluşmasıdır:

• Eczanedeki fiili ürünler

• Eczane otomasyon programı kayıtları

• İTS / ÜTS sistem verileri

• Mali kayıtlar (envanter, muhasebe)

Kısaca:

Raf ≠ Program ≠ İTS ≠ Mali Kayıt

Bu uyumsuzluklar, denetimlerde doğrudan cezai yaptırıma konu olabilir.

Stok Uyuşmazlığı Cezası Ne Zaman Uygulanır?

Stok uyuşmazlığı cezası aşağıdaki durumlarda gündeme gelir:

• İTS’de kayıtlı görünen ürün eczanede yoksa

• Eczanede bulunan ürün İTS’de kayıtlı değilse

• Yıl sonu envanteri ile fiili stok uyuşmuyorsa

• Denetimde açıklanamayan stok farkları varsa

• İade, imha veya devir kayıtları eksikse

📌 Özellikle denetim, devir, kapanış ve yıl sonu işlemleri sırasında tespit edilir.

Stok Uyuşmazlığı Cezası Kim Tarafından Kesilir?

Stok uyuşmazlıkları şu kurumların denetimleri sırasında tespit edilebilir:

• İl / İlçe Sağlık Müdürlükleri

• SGK denetimleri

• Maliye (Vergi Denetimi)

• İTS / ÜTS sistem kontrolleri

Her kurumun dayandığı mevzuat farklı olsa da sonuç idari yaptırım ve para cezası olabilir.

Stok Uyuşmazlığı Cezasının Sonuçları Nelerdir?

Stok uyuşmazlığı tespit edildiğinde:

• İdari para cezası uygulanabilir

• Eczaneden yazılı savunma istenebilir

• Tekrarında daha ağır yaptırımlar gündeme gelebilir

• Eczanenin mali tabloları hatalı çıkar

• Devir veya kapanış işlemleri uzar

❗ Bazı durumlarda sorun sadece ceza ile sınırlı kalmaz, geriye dönük inceleme başlatılabilir.

Eczanelerde En Sık Karşılaşılan Stok Uyuşmazlığı Nedenleri

• İTS satış düşmeyen karekodlar

• Manuel stok düzeltmeleri

• Uzun süredir yapılmayan fiili stok sayımı

• Miadı geçmiş ürünlerin sistemde kalması

• İade ve imha kayıtlarının eksikliği

• Otomasyon – İTS senkronizasyon hataları

Stok Uyuşmazlığı Cezası Nasıl Önlenir?

1️⃣ Düzenli Fiili Stok Sayımı

• Raf + depo + vitrin birlikte sayılmalı

• Karekod bazlı sayım yapılmalı

• Yılda en az 1 kez profesyonel stok sayımı önerilir

2️⃣ İTS – Program – Fiili Stok Eşleştirmesi

• Eczane otomasyon programı

• İTS kayıtları

• Fiili stok

Bu üç unsur birebir uyumlu olmalıdır.

3️⃣ İade – İmha – Devir Kayıtları Eksiksiz Olmalı

• Yapılan her işlem İTS’ye doğru şekilde işlenmeli

• “Sonra düzeltirim” yaklaşımı yüksek ceza riski taşır

4️⃣ Yıl Sonu Envanteri Öncesi Kontrol

Yıl sonu gelmeden yapılan stok kontrolü:

• Ceza riskini ortadan kaldırır

• Mali kayıtların doğruluğunu sağlar

• Denetimlere hazırlık kazandırır

Profesyonel Stok Sayımı Neden Önemlidir?

Profesyonel stok sayımı sayesinde:

• Tüm stoklar barkodlu ve raporlu şekilde sayılır

• İTS uyuşmazlıkları net biçimde tespit edilir

• Olası ceza riskleri önceden giderilir

• Eczane denetimlere hazır hale gelir

👉 Özellikle Ankara, İstanbul gibi büyük şehirlerde denetimler daha sık ve detaylıdır.

Sonuç

Stok uyuşmazlığı cezası, çoğu zaman fark edilmeden biriken hataların sonucudur.
Ancak doğru yöntemlerle:

✔ Stoklar düzeltilir
✔ Ceza riski ortadan kalkar
✔ Eczanenin mali yapısı güvence altına alınır

📌 Unutulmamalıdır ki:
Stok uyuşmazlığı yalnızca teknik bir hata değil, ciddi bir idari risktir.